Wstęp
Moneta pięćdziesięciozłotowa z wizerunkiem Bolesława II Śmiałego jest jednym z interesujących elementów numizmatycznych, które powstały w Polsce w okresie PRL. Wprowadzona do obiegu 15 maja 1981 roku, moneta ta nie tylko odzwierciedla historię polskiego pieniądza, ale także stanowi część szerszej serii monet poświęconych królom i książętom polskim. W artykule tym przyjrzymy się dokładniej tej okolicznościowej monecie, jej projektowi, nakładowi oraz znaczeniu w kontekście historii polskich monet.
Historia monety
Moneta 50 złotych z 1981 roku została wprowadzona do obiegu na mocy zarządzenia z dnia 27 kwietnia 1981 roku. Jej emisja zbiegła się z okresem intensywnej produkcji monet okolicznościowych, mających na celu upamiętnienie ważnych postaci i wydarzeń w historii Polski. Bolesław II Śmiały, którego portret zdobi rewers monety, był jednym z kluczowych władców Polski, rządzący w latach 1058–1079. Jego panowanie charakteryzowało się dynamicznym rozwojem kraju oraz ekspansją terytorialną.
Awers i rewers monety
Awers monety przedstawia godło Polski – orła bez korony, co jest charakterystycznym elementem polskiego heraldyki. Po bokach orła umieszczono rok „1981”, a dookoła znajduje się napis „POLSKA RZECZPOSPOLITA LUDOWA”. Na dole awersu można dostrzec napis „ZŁ 50 ZŁ” oraz znak mennicy w Warszawie, co potwierdza autentyczność i pochodzenie monety. Taki design podkreśla zarówno narodowy charakter monety, jak i jej wartość kolekcjonerską.
Rewers monety z kolei ukazuje popiersie Bolesława II Śmiałego. Wokół jego wizerunku widnieje napis „BOLESŁAW II ŚMIAŁY 1058–1079”, który informuje o okresie jego panowania oraz nadaje kontekst historyczny tej monetarnej pamiątce. Oba te elementy – awers i rewers – zostały zaprojektowane przez dwie utalentowane artystki: Annę Jarnuszkiewicz oraz Ewę Olszewską-Borys.
Nakład i produkcja
Moneta została wybita w Mennicy Państwowej z miedzioniklu na krążku o średnicy 30,5 mm i masie 11,7 grama. Jej rant jest ząbkowany, a stempel jest zwykły. Całkowity nakład tej monety wyniósł 2 538 400 sztuk. Ponadto, w latach 90. XX wieku, postanowiono wznowić produkcję tej monety w ramach emisji zestawów rocznikowych monet PRL. W tym przypadku wybito ją ponownie stemplem lustrzanym, co sprawiło, że stała się jeszcze bardziej pożądana przez kolekcjonerów. Nakład tej wersji wyniósł jedynie 5000 sztuk.
Seria Poczet królów i książąt polskich
Moneta Bolesława II Śmiałego należy do serii tematycznej „Poczet królów i książąt polskich”, która składa się z 23 monet o różnych nominałach. W ramach tej serii wyemitowano sześć monet o nominale 50 złotych oraz inne o wyższych nominałach, takich jak 100 złotych czy nawet 10 000 złotych przed denominacją III RP. Seria ta była emitowana przez Narodowy Bank Polski w latach 1979-2005 i miała na celu nie tylko upamiętnienie ważnych postaci historycznych, ale również promowanie wiedzy o polskiej historii wśród społeczeństwa.
Powiązane monety
Warto zauważyć, że Narodowy Bank Polski wyemitował również inne monety związane z Bolesławem II Śmiałym. W tym samym roku wydano monetę kolekcjonerską o nominale 200 złotych wykonaną ze srebra Ag750 oraz monetę złotą o nominale 2000 złotych. Obie te monety mają identyczny rysunek rewersu i różnią się jedynie materiałem oraz wartościami nominalnymi.
Oprócz tego istnieją wersje próbne monety Bolesława II Śmiałego: jedna wykonana w niklu w nakładzie 500 sztuk oraz wersja próbna technologiczna w miedzioniklu w nakładzie jedynie 20 sztuk. Takie wersje próbne są cenione przez numizmatyków za ich unikalność oraz ograniczoną dostępność.
Zakończenie
Moneta pięćdziesięciozłotowa z Bolesławem II Śmiałym jest nie tylko interesującym przedmiotem kolekcjonerskim, ale również ważnym elementem polskiej historii numizmatycznej. Jej projekt odzwierciedla staranność artystów oraz dbałość o szczegóły, co czyni ją wyjątkową pozycją na rynku monet okolicznościowych. Wartością dodaną są powiązania tematyczne oraz historyczne związane z osobą Bolesława II Śmiałego jako jednego z kluczowych monarchów Polski. Moneta ta zachowuje swoją wartość zarówno materialną, jak i symboliczną dla kolejnych pokoleń Polaków oraz miłośników historii.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).