Wstęp
Berlińska Akademia Budownictwa, znana jako Berliner Bauakademie, to instytucja techniczna, która funkcjonowała w stolicy Niemiec od 1799 do 1879 roku. Uczelnia ta miała znaczący wpływ na rozwój architektury i budownictwa w Niemczech, kształcąc wielu wybitnych specjalistów i architektów. Najbardziej rozpoznawalnym elementem jej dziedzictwa jest budynek zaprojektowany przez Karla Friedricha Schinkla, który uchodził za nowoczesny jak na swoje czasy. Niestety, po likwidacji akademii budynek został zniszczony podczas II wojny światowej, a jego ostateczna rozbiórka miała miejsce w latach 60-tych XX wieku. W ciągu ostatnich dwóch dekad pojawiły się plany odbudowy tej ważnej dla kultury niemieckiej instytucji. W artykule tym przyjrzymy się historii Berlińskiej Akademii Budownictwa, jej lokalizacji oraz planom dotyczących odbudowy.
Historia i funkcjonowanie
Berlińska Akademia Budownictwa została powołana do życia na mocy dekretu pruskiego króla Fryderyka Wilhelma III z 18 marca 1799 roku. Już wkrótce po utworzeniu akademii przyjęto zasady jej zarządzania i finansowania, co miało kluczowe znaczenie dla jej dalszego funkcjonowania. Celem stworzenia tej instytucji było kształcenie specjalistów w dziedzinie budownictwa, którzy skupialiby się na jakości wykonania budynków mieszkalnych oraz użyteczności publicznej. Król wyraźnie podkreślił, że priorytetem jest kształcenie praktyków, a nie przyszłych profesorów.
Zajęcia w akademii mogły być rozpoczęte po ukończeniu 15. roku życia, a oferta edukacyjna obejmowała także zajęcia z rysunku technicznego już od 12. roku życia. Program nauczania był dostosowany do potrzeb rynku i kładł duży nacisk na praktykę. Studenci mieli możliwość wyboru dodatkowych przedmiotów, takich jak język łaciński czy konwencjonalna arytmetyka. System oceniania był elastyczny, a wykształcenie budowniczego trwało zazwyczaj 2,5 roku.
W początkowych latach istnienia akademii liczba studentów była stosunkowo niewielka – w pierwszym roku funkcjonowania uczelni zapisano około 10 słuchaczy. Z czasem liczba ta rosła i w latach 1876–1877 osiągnęła rekordową wartość 1085 studentów. Wśród absolwentów znajdował się późniejszy słynny architekt Karl Friedrich Schinkel oraz wiele innych znanych postaci związanych z architekturą i budownictwem.
Lokalizacja
Początkowo Berlińska Akademia Budownictwa miała kilka siedzib. Po tymczasowym zakwaterowaniu w sąsiedztwie Hotelu Stadt Rom, akademia przeniosła się do przebudowanego budynku mennicy na Werderscher Markt w 1800 roku. W kolejnych latach uczelnia zmieniała lokalizację jeszcze kilkukrotnie, aż w końcu znalazła swoją stałą siedzibę w nowoczesnym gmachu zaprojektowanym przez Schinkla.
Budynek Schinkelsche Bauakademie
Budowa gmachu Schinkelsche Bauakademie trwała od 1832 do 1836 roku. Budynek wyróżniał się nowoczesną jak na swoje czasy architekturą oraz zastosowaniem innowacyjnych rozwiązań technicznych. Jego fasady zostały pokryte czerwonymi cegłami, a elementy dekoracyjne wykonano z terakoty, co nadawało mu wyjątkowego charakteru. Po ukończeniu budowy gmach stał się symbolem nowoczesnego podejścia do architektury i budownictwa.
W latach swego istnienia Schinkelsche Bauakademie pełniła różnorodne funkcje – mieściły się tam nie tylko pomieszczenia dydaktyczne, ale również biblioteka oraz mieszkańcy służbowe pracowników akademii. Po zakończeniu działalności Berlińskiej Akademii Budownictwa budynek był wykorzystywany przez różne instytucje naukowe aż do czasów II wojny światowej.
II wojna światowa i rozbiórka
Podczas II wojny światowej gmach uległ poważnym zniszczeniom. Po zakończeniu konfliktu rozpoczęto proces jego odbudowy, jednak ostatecznie decyzja o rozbiórce zapadła w latach 60-tych XX wieku na polecenie władz NRD. Pomimo licznych protestów ze strony społeczności artystycznej oraz historyków sztuki, budynek został rozebrany między 1961 a 1962 rokiem.
Rozbiórka odbywała się stopniowo, a wiele elementów dekoracyjnych zostało uratowanych i trafiło do muzeów lub magazynów. Warto zauważyć, że rozbiórka Schinkelsche Bauakademie była szeroko dokumentowana przez konserwatorów zabytków oraz architektów tamtego okresu.
Plany odbudowy
Po zjednoczeniu Niemiec pojawiły się plany dotyczące rekonstrukcji Schinkelsche Bauakademie. W 1994 roku założono Stowarzyszenie Akademii Budownictwa, które postulowało wierną rekonstrukcję oryginalnego gmachu wraz z jego wnętrzami. W kolejnych latach przystąpiono do badań archeologicznych na terenie dawnego budynku akademii, odkrywając m.in. fragmenty jego fundamentów oraz oryginalne elementy dekoracyjne.
W wyniku tych działań wzrosło zainteresowanie rekonstrukcją dawnej akademii budowlanej. Pomimo licznych przeszkód finansowych i organizacyjnych planowane były różne inicjatywy mające na celu odbudowę tego istotnego dla historii Berlina obiektu. W grudniu 2019 roku ogłoszono konkurs architektoniczny mający na celu określenie dalszych kroków związanych z powrotem Schinkelsche Bauakademie do stolicy Niemiec.
Zakończenie
Berlińska Akademia Budownictwa to przykład instytucji edukacyjnej, która miała ogromny wpływ na rozwój architektury i budownictwa w Niemc
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).