Wstęp
Stare Depułtycze to niewielka wieś położona w województwie lubelskim, w powiecie chełmskim, w gminie Chełm. Mimo skromnych rozmiarów, miejscowość ta ma bogatą historię i szereg interesujących atrakcji. W centrum wsi znajduje się źródło rzeki Uherki, co dodaje jej uroku i znaczenia geograficznego. W artykule przyjrzymy się historii Starych Depułtycz, ich zabytkom oraz współczesnym aspektom życia w tej malowniczej wsi.
Historia Starych Depułtycz
Nazwa Starych Depułtycz zmieniała się na przestrzeni wieków. Już w roku 1440 wspominano wieś jako „de Dwiepultycz”, a w 1504 roku była notowana pod nazwą „Dipoltice Uchaniski”. W XVIII wieku miejscowość znana była jako Depultyce Ruskie, co dokumentują opisy map geografa króla Stanisława Augusta. W XV i XVI wieku tereny te wchodziły w skład klucza Uhrowieckiego, a według ksiąg grodzkich chełmskich z 1539 roku, granice między dobrami szlacheckimi a królewskimi były wyznaczone poprzez usypane kopce graniczne.
W 1827 roku Depułtycze Ruskie liczyły 19 domów i 128 mieszkańców. Wydzielenie oddzielnego majątku Depułtycze Ruskie miało miejsce 8 lipca 1880 roku, kiedy to dobra te zostały sprzedane Ignacemu Zakrzewskiemu. Po jego śmierci, majątek przeszedł w ręce rodziny Fudakowskich, a następnie w 1928 roku trafił do rodziny Podczaskich.
Warto zaznaczyć, że obszar ziem dóbr Depułtycze Ruskie obejmował wtedy imponujące 376 ha. Historia tej miejscowości jest więc głęboko osadzona w kontekście polskiej szlachty oraz przemian społeczno-gospodarczych zachodzących na tych terenach przez stulecia.
Zabytki i dziedzictwo kulturowe
Stare Depułtycze to nie tylko historia, lecz także bogate dziedzictwo kulturowe. Na terenie miejscowości znajdują się trzy domy z okresu II wojny światowej oraz cmentarz rzymskokatolicki założony w 1930 roku. Cmentarz ten jest szczególnym miejscem dla lokalnej społeczności, będąc świadectwem przeszłości oraz pamięci o zmarłych mieszkańcach.
Nieopodal cmentarza znajduje się dawny ośrodek dworski, który powstał w XIX wieku. Choć dwór został rozebrany w latach 80. XX wieku, jego miejsce zajmuje budynek należący obecnie do Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Chełmie. Szkoła przejęła obiekt po II wojnie światowej, co przyczyniło się do zachowania części lokalnej historii.
Park dworski
W parku otaczającym dawny dwór zachowały się niektóre elementy układu przestrzennego, takie jak fragment alei kasztanowej. Park zajmuje powierzchnię 2,2 ha i został wpisany do rejestru zabytków nr A/178 z dnia 26 lipca 1995 roku. Obiekt ten stanowi ważny element krajobrazu Starych Depułtycz oraz lokalnej tradycji.
W parku można spotkać także pomniki przyrody: kasztanowiec biały oraz dąb szypułkowy, które zostały objęte ochroną już w 1987 roku. Kasztanowiec ma obwód wynoszący 347 cm, a dąb – aż 435 cm, co czyni je niezwykle okazałymi drzewami i świadkami historii tego miejsca.
Ludność i życie społeczne
Zgodnie z danymi z Narodowego Spisu Powszechnego z marca 2011 roku, Stare Depułtycze liczyły zaledwie 161 mieszkańców. Mimo niewielkiej liczby ludności wieś ta jest aktywna społecznie i kulturalnie. Mieszkańcy angażują się w lokalne wydarzenia oraz pielęgnują tradycje regionu.
Wieś jest sołectwem gminy Chełm i choć jej populacja jest skromna, to jednak stanowi ona ważny element lokalnej społeczności. Mieszkańcy aktywnie uczestniczą w życiu parafialnym Kościoła rzymskokatolickiego należącego do parafii Wszystkich Świętych w Nowych Depułtyczach.
Przyszłość Starych Depułtycz
Mimo że Stare Depułtycze są małą miejscowością, ich przyszłość wydaje się być pełna możliwości. Współczesne wyzwania stoją przed mieszkańcami związane są z zachowaniem dziedzictwa kulturowego oraz adaptacją do zmieniających się warunków życia.
Warto zauważyć, że wieś może korzystać z potencjału turystycznego dzięki swoim zabytkom oraz malowniczym krajobrazom. Rozwój turystyki może przyczynić się do poprawy jakości życia mieszkańców oraz umożliwić im lepsze wykorzystanie lokalnych zasobów.
Zakończenie
Stare Depułtycze to miejsce o bogatej historii i tradycji, które mimo niewielkich rozmiarów kryje wiele ciekawych aspektów do odkrycia. Od zmieniających się nazw przez wieki po zachowane zabytki – wieś ta jest świadkiem przemian historycznych regionu lubelskiego. Przyszłość Starych Depułtycz zależy od zaangażowania lokalnych mieszkańców oraz umiejętności wykorzystywania ich dziedzictwa kulturowego i naturalnego dla dobra społeczności.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).